Мануалды терапия (латын тілінен аударғанда -manus- — «қол», -therapia- — «емдеу») — бұл терапевттің қолмен әсер етуі арқылы омыртқаның, буындардың, бұлшықеттер мен байламдардың функционалдық бұзылыстарын емдеу әдісі.
Көбінесе адамдар мануалды терапияны қарапайым массажбен шатастырады. Алайда, массаж тек жұмсақ тіндермен (тері, бұлшықет) жұмыс істесе, мануалды терапияның нысаны — буындар мен омыртқа сегменттері.
1. Мануалды терапияның негізгі әдістері
Мануалды терапевт өз жұмысында бірнеше негізгі техниканы қолданады:
- Жұмсақ техникалар: Бұлшықеттердің тонусын қалпына келтіруге, кернеуді басуға және ауырсынуды жеңілдетуге бағытталған.
- Мобилизация: Буындардың қозғалысын біртіндеп, жұмсақ қалпына келтіру. Бұл қан айналымын жақсартады және ісінуді басады.
- Манипуляция: Буын аймағына жасалатын қысқа, жылдам әрі нық қозғалыстар. Көбінесе бұл кезде тән «сырт» еткен дыбыс естіледі. Бұл буынның қалыпты орнына келуіне көмектеседі.
2. Қолданылуы (Медициналық көрсеткіштер)
Мануалды терапия келесі мәселелерді шешуде өте тиімді:
- Омыртқа аурулары: Остеохондроз, сколиоз, омыртқааралық жарық (грыжа) және протрузиялар.
- Буын мәселелері: Тізе, жамбас, иық буындарының қозғалысы шектелгенде.
- Неврология: Бас аурулары, бас айналу, қол-аяқтың ұюы (егер бұл омыртқадағы жүйкенің қысылуынан болса).
- Сарқылу: Бұлшықеттердің созылмалы ауырсынуы (миофасциалды ауырсыну синдромы).
3. Емнің әсері
Дұрыс жүргізілген сеанстардан кейін пациент келесі өзгерістерді сезеді:
1. Ауырсынудың басылуы: Жүйке ұштарының қысылуы жойылады.
2. Қозғалыс еркіндігі: Буындар мен омыртқа бұрынғы икемділігіне оралады.
3. Қан айналымының жақсаруы: Тіндердің қоректенуі жақсарып, миға қан баруы реттеледі.
4. Позаның түзелуі: Дене мүсіні (осанка) қалпына келе бастайды.
4. Кері көрсетілімдер (Қарсы көрсетілімдер)
Мануалды терапия — бұл ағзаға жасалатын күшті механикалық әсер, сондықтан оның қауіпті тұстары да бар:
- Сүйек аурулары: Остеопороз (сүйектің тым нәзік болуы), сүйек туберкулезі.
- Онкология: Омыртқадағы немесе буындардағы ісіктер.
- Жіті қабыну: Ағзада іріңді қабыну немесе жоғары қызу болғанда.
- Жақында болған жарақаттар: Омыртқаның сынуы немесе буын шығуы (жаңа болса).
- Психикалық аурулар: Пациенттің қозғалысын бақылай алмауы қауіп тудырады.
5. Массаждан айырмашылығы
Массаж.
- Әсер ету нысаны: Бұлшықеттер мен тері;
- Мақсаты: Релаксация, лимфодренаж;
- Орындаушы: Массаж жасаушы маман
Мануалды терапия
- Әсер ету нысаны: Омыртқа, сүйек, буындар;
- Мақсаты: Құрылымдық ақауды түзету;
- Орындаушы: Мануалды терапевт (жоғары медициналық білімі бар дәрігер)
> Маңызды кеңес: Мануалды терапияға барар алдында міндетті түрде рентген немесе МРТ (магнитті-резонанстық томография) түсірілімін жасау керек. Дәрігер омыртқаның ішкі күйін көрмейінше, манипуляция жасау өте қауіпті.
Мануалды терапиядан кейін жасалатын емдік дене шынықтыру (ЕДШ) жаттығулары ерекше маңызға ие.
