Нүктелі массаж (немесе акупрессура) — бұл дененің белгілі бір биологиялық белсенді нүктелеріне саусақпен немесе арнайы құралдармен басу арқылы әсер ету әдісі. Бұл әдіс ежелгі Шығыс медицинасынан (Қытай, Жапония) бастау алады және ағзаның өзін-өзі емдеу қабілетін оятуға негізделген.
Шығыс медицинасының тұжырымдамасы бойынша, адам денесінде өмірлік энергия («Ци» немесе «Ки») ағатын меридиандар (арналар) бар. Осы арналардың бойында орналасқан нүктелерге әсер ету арқылы ішкі мүшелердің жұмысын реттеуге болады.
---
1. Нүктелі массаждың әсер ету механизмі
Биологиялық белсенді нүктелерде жүйке ұштары, қан мен лимфа тамырлары өте тығыз орналасқан. Оларды басқан кезде:
- Эндорфиндер бөлінеді: Табиғи ауырсынуды басатын гормондар қанға тарап, ауырсыну сезімін жояды.
- Қан айналымы жақсарады: Тіндерге оттегі мен қоректік заттардың келуі жеделдейді.
- Рефлекторлық байланыс: Әрбір нүкте белгілі бір ішкі мүшемен (жүрек, бауыр, бүйрек) байланысты, сондықтан сол мүшенің жұмысы жақсарады.
---
2. Қолданылуы (Қандай жағдайда көмектеседі?)
Нүктелі массаж өте кең ауқымда қолданылады:
- Бас ауруы және мигрень: Самай, желке және қас арасындағы нүктелерге әсер ету арқылы.
- Стресс және мазасыздық: Білек пен кеуде ортасындағы нүктелерді уқалау жүйкені тыныштандырады.
- Иммунитетті көтеру: Дененің жалпы тонусын арттыру үшін.
- Тірек-қимыл жүйесі: Мойын, арқа және бел ауруларын жеңілдету.
- Асқорыту: Асқазан мен ішек жұмысын реттеу (мысалы, қолдағы Хэ-гу нүктесі).
---
3. Ең танымал 3 емдік нүкте
Егер сіз нүктелі массажды өз бетіңізше жасап көргіңіз келсе, мына нүктелерді білгеніңіз жөн:
1. Хэ-гу (LI4): Бас бармақ пен сұқ саусақтың арасындағы шұңқырда орналасқан. Бас ауруын, тіс ауруын басуға және иммунитетті нығайтуға көмектеседі.
2. Цзу-сань-ли (ST36): «Жүз аурудан ем болатын нүкте». Тізенің төменгі жағында, сыртқы жағында орналасқан. Асқорытуды жақсартады және энергия береді.
3. Нэй-гуань (PC6): Білектің ішкі жағында, алақаннан 3 саусақ төмен орналасқан. Жүрек айнуын (токсикоз немесе жол жүру кезінде) және жүрек қағысын басады.
---
4. Орындау техникасы
Массажды дұрыс жасау үшін мына әдістерді қолданады:
- Жеңіл сипау: Нүктені дайындау үшін.
- Айналмалы қозғалыс: Саусақ ұшымен сағат тілімен немесе оған қарсы 1-3 минут бойы басу.
- Вибрация: Саусақпен жылдам дірілдету.
- Күшпен басу: Ауырсынуды басу қажет болғанда қолданылады (бірақ көгертпеу керек).
---
5. Кері көрсетілімдер
Нүктелі массаж жасауға болмайтын жағдайлар:
- Қатерлі және қатерсіз ісіктер.
- Дене қызуының жоғары болуы.
- Массаж жасалатын нүктедегі тері аурулары (жара, қабыну).
- Жіті туберкулез немесе қан аурулары.
- Маңызды: Жүктілік кезінде кейбір нүктелерді (мысалы, Хэ-гу) басуға болмайды, себебі ол жатырдың жиырылуына әкелуі мүмкін.
Түйін:
Нүктелі массаж — бұл дәрі-дәрмексіз алғашқы көмек көрсетудің таптырмас құралы.
